حسین عابدی
 
فرآيند لازم براي كسب اعتماد به نفس با چند تمرين ساده و كمي همت قابل يادگيري است. با استفاده از چند دستورالعمل ساده خواهيد آموخت چگونه بيش از آن كه يك فرد آرمانگرا يا خيالپرور باشيد، عملگرا شويد.

 

از به كار بردن عبارات منفي خودداري كنيد

 

افرادي كه از اعتماد به نفس بالايي برخوردار نيستند، اغلب با جملات يا عباراتي منفي كه حاكي از دودلي است و توانايي‌هاي آنها را زير سوال مي‌برد، نظر ديگران را نسبت به خود تغيير مي‌دهند.

به عنوان مثال با به كار بردن جملاتي نظير «اين كار محتمل است، اما...» يا «اگر امكاناتي همچون... و... را در اختيار داشتم مي‌توانستم...» در حقيقت توانايي‌هايتان را دست‌كم مي‌گيريد و بهانه‌اي براي رد شدن توانايي‌هاي حرفه‌اي خود به ديگران مي‌دهيد.

ممكن است با خودتان فكر كنيد با رو كردن همه اين «اماها» و «شايدها» يا دودلي‌هايي كه نسبت خودتان داريد خودتان را از انتقادات بعدي در امان نگه خواهيد داشت؛ اما اينچنين نيست و در حقيقت آنچه انجام مي‌دهيد چيزي جز ايجاد يك جو و ذهنيتي منفي نسبت به خودتان در ذهن ديگران نيست.

از جملات تهديد‌آميز، پرغلو و خودكم‌بينانه خودداري كنيد و در عوض از عبارات و جملات موكد، اطمينان‌بخش و دلگرم‌كننده‌اي همچون «به شما قول مي‌دهم، آنچه در توان دارم انجام دهم» يا «مواجهه با چالش‌هاي اين كار، تجربه‌هاي سودمندي در اختيارم خواهد گذاشت» استفاده كنيد.

 

از محدوديت‌ها و ضعف‌هايتان سد نسازيد

 

بسياري از افراد با بزرگ كردن محدوديت‌هايشان براي خود مانعي در رسيدن به موفقيت ايجاد مي‌كنند. همه ما در وجود خود، كم و بيش از محدوديت‌ها و ضعف‌هاي خاص برخورداريم، اما افرادي كه فاقد اعتماد به نفس لازم هستند همه جا اين ضعف‌ها و محدوديت‌ها را همچون غل و زنجيري به پايشان به دنبال خود مي‌كشند و توان حركت را از خود سلب مي‌كنند. براي لحظه‌اي با خود فكر كنيد و در ذهنتان از خود تصويري واقعگرا بسازيد.

چكاري است كه فكر مي‌كنيد از عهده آن برنمي‌آييد؟ آيا موقعيت شغلي خاصي سراغ داريد كه فكر مي‌كنيد به خاطر محدوديت‌هايتان نتوانيد از عهده آن برآييد؟

آيا فعاليت خاصي وجود دارد كه به آن علاقه‌مند باشيد، اما فاقد مهارت‌هاي لازم براي انجام آن باشيد؟ با پاسخ دادن به اين پرسش‌ها مي‌توانيد محدوديت‌ها و موانعي را كه سد راه پيشرفت شما هستند شناسايي كنيد و به چالش با آنها برآييد.

محدوديت‌هاي ساختگي و غيرواقعي را كنار بگذاريد و با محدوديت‌هاي واقعي خود كنار بياييد و راهي براي غلبه بر آنها بيابيد، در اين راه مصمم باشيد چون بعدها براي تصميم و اراده خودتان ارزش قائل خواهيد شد و ديگران نيز به آن احترام خواهند گذاشت.

 

تفكرات و ذهنيت منفي را كنار بگذاريد

 

بسياري از افراد، اعتماد به نفس خود را با تفكرات و ذهنيت منفي نسبت به خودشان از ميان مي‌برند و به آن مجال شكوفايي نمي‌دهند. «قيافه‌ام براي اين كار وحشتناك است...»، «دست و پا چلفتي‌ام، هيكلم متناسب نيست، سرعت عمل ندارم و...» همه اينها تفكراتي است كه كم‌كم بر وجودتان چيره مي‌شود و مشكلي بر مشكلاتتان اضافه مي‌كند.

به خاطر داشته باشيد بسياري از اين تفكرات، حقيقت يا پايه و اساس منطقي ندارند، اما افراد با تلقين كردن آنها به خود، كم‌كم صحت يا وجود آنها را باور مي‌كنند و مي‌پذيرند.

روان‌شناسي در اين زمينه مي‌گويد: «وقتي غرق در تفكرات منفي درباره خود مي‌شويم در حقيقت وجهه يا تصويري منفي از خود درست مي‌كنيم يا جنبه‌هاي منفي وجودمان را به ديگران نشان مي‌دهيم.»

 

شيوه‌هايي جديد براي كنار آمدن با ياس و ناكامي بياموزيد

 

همه ما در مواجهه با دشواري‌ها در شرايطي قرار مي‌گيريم كه ممكن است به ياس ما بينجامد، اما اين ياس نبايد به افسردگي يا از دست دادن اعتماد به نفس منجر شود.

گاه آنچه به نظر يك خبر نااميدكننده يا بد مي‌آيد ممكن است موقعيت خوبي در آينده براي ما به ارمغان داشته باشد يا بسادگي، رحمت خداوند باشد.

بسياري از افراد در مواجهه با ناكامي 3 مرحله را پشت‌سر مي‌گذراند:

1- نفي يا تحريف ماهيت واقعي مشكل

2- نفرت يا بيزاري از كساني كه به نحوي در ايجاد اين مشكل دخيل بوده‌اند

3- افسردگي كه اغلب قدرت تفكر را سلب مي‌كند و فرد را از اتخاذ تصميمات معقول بازمي‌دارد.

 

راه موثر براي كنار آمدن با چنين مشكلاتي در مراحل زير خلاصه مي‌شود:

1- مواجهه و رودررويي با آن (به جاي طفره رفتن يا انكار كردن آن)

2- تغيير طرز تفكر و ديدگاه خود نسبت به آن مشكل با يادداشت كردن جوانب مثبت مشكل به عنوان مثال در پاسخ به اين پرسش كه «اخراج شدن از كارم چه محاسني دارد؟» مي‌توان نوشت:

1- من بيش از هر فرد ديگري در اين كار دوام آورده بودم.

2- تجربه‌هايي به دست آورده‌ام كه به درد كار جديدم خواهد خورد.

3- واقعا به دنبال بهانه‌اي براي شروع كار جديد بودم.

4- مي‌توانم كار بهتري پيدا كنم كه حقوقم بيشتر باشد.

5- شرايط كار براي من غيرقابل تحمل شده بود و حال، احساس آسودگي و فراغت خاطر مي‌كنم.

6- مي‌توانم به جايي كه دوست دارم نقل مكان كنم.

7- براي انجام دادنx وx فرصت بيشتري خواهم داشت.