روز مصاحبه ، آغاز يك شغل خوب
ارتباطات
بسياري از مصاحبه شوندگان به سبب ناتواني در برقراري يك ارتباط صحيح با مصاحبهگر رد ميشوند؛ اما بايد به خاطر داشته باشيد كه توانايي برقراري ارتباط، تنها به ارتباط كلامي يعني پرسش و پاسخي ساده ميان مصاحبهگر و مصاحبهشونده ختم نميشود.
حالات چهره، ژست، نگاه و... همگي حاكي از خصوصيات و توانايي شما در برقراري ارتباط غيركلامي با ديگران است كه ميتواند به هنگام رويارويي با ديگران از جمله مصاحبهگر موثر واقع شود.
ارتباط چشمي در مصاحبههاي رو در رو
اگر هنگام شنيدن حرفهاي مصاحبهگر به اصطلاح به در و ديوار نگاه كنيد، اين امكان وجود دارد كه بيعلاقگي و بيتوجهي شما به مصاحبه و كل فرآيند استخدام، به مصاحبهگر القاء شود. همچنين نداشتن اين ارتباط چشمي، گاه نشاندهنده عدم اعتماد به نفس شماست و حتي ممكن است باعث اين پيشداوري از سوي مصاحبهگر شود كه احيانا دروغ ميگوييد.
حالات ظاهري
حالت چهره ميتواند انعكاس بخش روحيات و حتي افكار شما در لحظه مصاحبه باشد. داشتن قيافهاي مضطرب و حالاتي كه نشاندهنده ناآرامي درون شما باشند (همچون مرتب كردن دائم موها، صاف كردن پشت سر هم صدا، دست بردن در جيب، ضربه زدن به خودكار، دست كشيدن دائم به صورت و...) شانس قبولي شما را در مصاحبه كم ميكند.
ژست و وضعيت بدن
سعي كنيد صاف بايستيد و از گرفتن ژستهاي مصنوعي خودداري كنيد. داشتن لبخندي بر چهره به هنگام رويارويي با مصاحبهگر خوب است، اما در تمام مدت مصاحبه الزامي نيست.
اضطراب
بسياري از داوطلبان با اضطراب سر جلسه مصاحبه ميرسند و همين مساله از بازدهي آنان ميكاهد. اطمينان دادن به خود در خصوص برخورداري از آمادگي عملي و ذهني لازم براي مصاحبه و به كارگيري توان لازم براي كسب اين آمادگي، به شما اعتماد به نفس لازم را ميبخشد و از اضطراب دروني شما ميكاهد.
داشتن ديد و تفكري مثبت، نسبت به كل روند مصاحبه و توجه به اين نكته كه شما قطعا تنها فرد پذيرفته نشده در اين مصاحبه نخواهيد بود (در صورت شكست) و اينكه در آينده، شركتهاي ديگري براي پستهاي مشابه، آگهي خواهند داد گام ديگري در كاهش اضطراب است. داشتن يك خواب راحت شبانه و صرف غذايي معمولي براي داشتن انرژي لازم، مفيد است.
برخورد اول
برخورد اول ميتواند گاه مهمترين بخش يك مصاحبه تلقي شود. يك مصاحبه، اگرچه ممكن است نيم ساعت يا حتي بيشتر به طول انجامد، ولي تحقيقات نشان داده است داوري درباره داوطلبان در بسياري از موارد براساس همين برخورد صورت ميگيرد.
لحن صدا، به كارگيري جملات مودبانه و رعايت آداب معاشرت در اين مرحله حائز اهميت بسياري است. سعي نكنيد از لحن محاوره يا بسيار متكلف براي صحبت كردن استفاده كنيد و سعي كنيد تند صحبت نكنيد. پس از خوشآمدگويي، معمولا مصاحبه شروع و تا پايان وقت مقرر طول ميكشد.
سوالات
در طول مصاحبه، موقعيت آن را خواهيد داشت تا درباره خود، شغلي كه براي آن استخدام ميشويد و سازماني كه قرار است براي آنجا كار كنيد توضيحاتي بدهيد و در مقابل از مصاحبهگر توضيحاتي جانبي بشنويد. گاه فرد مصاحبهگر ممكن است سوال يا سوالاتي را از قلم بيندازد و با اين فرض كه شما در جوابهاي قبلي خود به نكاتي جانبي اشاره كرده بوديد، از آنها صرفنظر كند.
توجه به نكات زير ميتواند مفيد باشد:
اگر در طول مصاحبه شخصيت ديگري به خود بگيريد، حاصل كار چيزي جز عدم صداقت نخواهد بود. شما با اين كار در حقيقت با خودتان نيز صادق نخواهيد بود؛ چراكه اگر به فرض براي آن شغل استخدام شويد، ممكن است بعدا دريابيد اين شغلي نبوده كه شما در جستجوي آن بودهايد.
آماده ابراز وجود باشيد و به جوابهاي كوتاه بله و خير بسنده نكنيد. البته زمان را نيز مدنظر قرار دهيد و چنانچه درخصوص توضيحاتي كه دادهايد ترديد داريد، از مصاحبهگر بپرسيد آيا به توضيحات ديگري نيز نياز دارد يا خير؟
ــ اگر به لحظهاي تامل نياز داشتيد، با نوشيدن جرعهاي آب به خود فرصت لازم براي تمركز را بدهيد.
ــ به جاي تمركز روي يك جنبه از زندگي خود، با ارائه مثالهاي مختلف به تجربههاي متفاوتي كه در يك عرصه خاص داشتهايد اشاره كنيد.
ــ مثبت بينديشيد و كمتر از واژههايي همچون «اما»، «متاسفانه» يا جملات ترديدآميز استفاده كنيد. به عنوان مثال به جاي گفتن: «كار تيمي هم انجام دادهام، اما فقط در جايي مثل يك فروشگاه و آن هم آخر هفتهها» بهتر است بگوييد «با سه همكار ديگر در فروشگاهي معتبر تجربه كار داشتم و سعي كرديم روحيه گروهي و همكاري خود را افزايش دهيم تا مشتريها را جذب كنيم.»
ــ از دادن جوابهاي مبهم مثل <دوست دارم با آدمها كار كنم> خودداري كنيد و در عوض به شرايط ايدهآل خود در كار با ديگران اشاره كنيد يا مثالهايي ارائه دهيد كه نشان دهد شما در شرايطي خاص، بازده كاري خوبي داشتهايد.
ــ برخي مصاحبهشوندگان چنان روي يك سوال تمركز ميكنند كه گاه فراموش ميكنند يك مصاحبه خوب، بدون آرامش امكانپذير نيست. از خود انتظار نداشته باشيد جواب همه سوالات را بدانيد يا بدون فكر كردن به آنها پاسخ دهيد. اگر سوال، كمي دوپهلو است، از مصاحبهگر بخواهيد توضيح بيشتري درخصوص آن به شما بدهد.
مصاحبه جايي نيست كه بخواهيد به حقوق و مزايايي كه مورد نظرتان است اشاره كنيد. حرفزدن درباره اين دو موضوع ميتواند اين تفكر را به مصاحبهگر القا كند كه شما بيشتر به فكر منافع مادي خود هستيد تا آرمانهاي حرفهاي.
اگر درباره حقوق درخواستيتان سوالي شود، سعي كنيد در جواب از خود انعطاف نشان دهيد. بهترين فرصت براي پيش كشيدن ميزان حقوق و مزايا پس از دريافت پاسخ مثبت از سوي كارفرما براي استخدام است.
در پايان مصاحبه معمولا فرصتي به شما داده ميشود تا سوالات شخصي خود را مطرح كنيد. اگر درخصوص موضوعي دچار ابهام هستيد يا بدرستي از كم و كيف وظايف محوله آگاه نيستيد، ميتوانيد از مصاحبهگر درخواست كنيد به شما توضيحاتي ارائه دهد.
سوالهايي از اين قبيل عبارتند از:
1 ــ چه كسي بر كارم نظارت خواهد داشت؟
2 ــ آيا فرصت پيشرفت يا موقعيت ارتقاي شغلي وجود دارد؟
3 ــ آيا دورههاي آموزشي خاصي بايد سپري شوند؟
ــ از پرسيدن سوالاتي كه در فرمهاي محل استخدام به آنها جواب داده شده، اجتناب كنيد.
پيش از خداحافظي درباره مراحل بعدي مصاحبه (اگر مصاحبههاي ديگري هم در كار باشد) سوال كنيد و چگونگي پيگيري مراحل بعدي كار، يعني باخبر شدن از قبولي يا ردشدن خود را جويا شويد.
با توجه به اهميت نقش و جايگاه مديران در پيشبرد و تحقق اهداف ، برنامه ها و سياستهاي سازمان ، ضرورت دارد مديران به منظور روزآمدسازي دانش و اطلاعات خود با تکنيک هاي نوين مديريتي ، توجه ويژه اي به مطالعه مطالب منتشره در خصوص مقولات و کارکردهاي مختلف مديريتي و علي الخصوص جنبه هاي کاربردي اين علم داشته باشند.