2- ايجاد آمادگي در طرز فكرمان براي برنامه جديد: اين كه در گذشته تا چه حد، كنترل برنامه‌هاي شخصي را در چنگ خود داشته‌ايم، چندان تعيين كننده نيست. در عوض، آنچه بسيار اهميت دارد، اين است كه تا چه ميزان آمادگي داريم در آينده برنامه‌هايمان را شخصاً و با تصميم قبلي هدايت كنيم. در واقع زماني مي‌توانيم به اجراي برنامه جديد خوش‌بين باشيم كه طرز فكرمان نسبت به فعاليتمان مثبت باشد و در انتظار موفقيت خودمان باشيم. در اين راستا، علت شكست‌هاي قبلي در كنترل برنامه را بايد ناچيز تلقي كنيم. به طور مثال اگر علت شكست در نظافت دقيق اتاق استراحتمان را كم اهميت و كم اثر تلقي كنيم و هم‌چنين در طرز فكرمان انتظار موفقيت در اجراي برنامه جاي داشته باشد، احتمال پررونق بودن اجراي برنامه، افزايش مي‌يابد. در مقابل، اگر اين طور فكر كنيم كه به دفعات مكرر تصميم به اين كار داشته‌ام و هميشه به شكست منتهي شده است احساس ناتواني و احتمال شكست را در خود قوت مي‌بخشيم.

3- برداشتن آسان‌ترين گام: كافي است كوچكترين قدم را در اجراي برنامه جديد برداريم و به لذت كنترل شخصي در خودمان پي ببريم. به طور مثال مي‌خواهيد براي يكي از اقوام خويش نامه‌اي را بنويسيد كه مدت‌ها آن را به تعويق ‌انداخته‌ايد. در اولين قدم كاغذ يادداشت را بر مي‌داريد و مطالبي را كه مي‌خواهيد برايش بنويسيد در آن مشخص مي‌كنيد. پس از آن احتمال راغب شدن به نگارش نامه در شما افزايش خواهد يافت و اين كار انجام خواهد شد. بزرگترين اثر كوچكترين قدم، مثبت ساختن طرز فكرمان نسبت به برنامه جديد است. در مثال ديگر، مردي كمترين ميزان مشاركت را در خانه داراست و مي‌خواهد راهي جديد براي كنترل فعاليت خويش در خانه اعمال كند. بدين منظور كافيست او خود را عادت دهد، هر روز يك بار بعد از مراجعت از محل كار به منزل در گلدان مقداري آب بريزد تا به تدريج به مشاركت بيشتر راغب گردد.
4- برداشتن سخت‌ترين گام: در صورتي كه به تصميم جدي‌تري براي اعمال كنترل برنامه‌هاي شخصي تمايل داشته باشيم، مي‌توانيم سخت‌ترين قدم را در مرحله اول برداريم. در اين صورت از اجراي برنامه منفعت بيشتري نصيبمان مي‌شود. به طور مثال مردي كه مي‌خواهد مشاركت در كارهاي خانه را در برنامه شخصي خود، بگنجاند، به جاي دست زدن به كوچكترين كار، مشاركت در كارهاي سخت به طور مثال شستشوي لباس را برمي‌گزيند. در پي آن، مشاركت در كارهاي ساده براي وي چندان مسئله‌اي نخواهد بود. مجدداً يادآوري مي‌شود كه در اين زمينه به ميزان پشتكار، تصميم و سطح مثبت طرز فكرمان بايد توجه كنيم. در صورتي كه موارد فوق مهيا نباشد، تن در دادن به كار سخت، ممكن است نتيجه مثبتي را به بار نياورد.

5- تهيه ترازنامه: هميشه براي ارزشيابي از كارهايي كه در دست اجرا داريم و مي‌خواهيم راهي براي كنترل برنامه شخصي بدست آوريم، به دقت بيشتري نياز داريم. بدين منظور تهيه ترازنامه كار مي‌تواند به ما كمك كند. به طور مثال خانمي در نظر دارد براي اجراي برنامه دقيق به كار خارج از خانه رو آورد. او مي‌تواند با تهيه ترازنامه جنبه‌هاي مثبت و منفي و يا ضرر و زيان كار را ارزشيابي و سرانجام به تصميم‌گيري مبادرت ورزد. وي بدين منظور، مي‌تواند جنبه‌هاي مثبت و منفي مشاركت در كارهاي خارج از خانه را در دو ستون به تفكيك بنويسد و به آنها نمره بدهد و پس از مقايسه جنبه‌هاي مضر و مفيد اين كار به تصميم‌گيري بپردازد.

اين نكته را بايد مدنظر داشته باشيم كه غالباً هر كاري داراي جنبه مثبت و منفي است و صرفاً با توجه به يك جنبه منفي نمي‌توان از آن اجتناب و يا به دليل چند جنبه مثبت به آن روي آورد بلكه جنبه‌هاي مورد نظر در ترازنامه بايد با يكديگر مقايسه و سپس تصميم‌گيري صورت پذيرد. بر اين اساس، تهيه ترازنامه يكي از راه‌هاي كنترل اجرا و تغيير در برنامه شخصي است. به علاوه هر يك از ما مي‌توانيم به كمك ترازنامه ميزان موفقيت در هر كار را مورد ارزشيابي قرار دهيم. در اين زمينه اين نكته شايان توجه است كه براي دقيق بودن جنبه‌هاي مثبت و منفي يادداشت‌ها در ترازنامه مي‌توانيم با يكي از نزديكان به مشورت بپردازيم. در اين صورت احتمالاً جنبه‌هاي بيشتري از تصميم را به محاسبه مي‌كشانيم.

6- وقايع‌نگاري روزانه: بر روي يك ورق يادداشت و يا سررسيد مي‌توانيم مجموعه كارهايي را كه در روز انجام داده‌ايم بنويسيم. اين كار به ما كمك مي‌كند، كارهاي روزانه خويش را با پيش‌بيني دقيق‌تري انجام دهيم. به علاوه بخشي از عدم موفقيت‌ها در اجراي برنامه شخصي، داشتن پيش‌بيني نادرست از كارها مي‌باشد و با تهيه وقايع‌نگاري روزانه مي‌توانيم اين خطا را اصلاح كنيم. پيش‌بيني كارهاي روزانه بايد در پايان كار روز قبل، صورت‌پذيرد تا ذهن در حين استراحت بين پايان كار امروز و آغاز كار فردا خود را براي انجام آن آماده كند. مدنظر داشته باشيم از صبح هر روز كارها شروع مي‌شود و در وقت كار جايي براي پيش‌بيني باقي نمي‌ماند لذا تأكيد مي‌شود كه برنامه‌ كاري هر روز در پايان كار روز قبل، ترسيم ‌شود. اين كار به ما كمك مي‌كند كه موفقيت بيشتري در اجراي برنامه‌ها داشته باشيم.

7- صحبت كردن با خود: درباره اجراي دقيق يك برنامه و يا ضرورت تغيير در يك برنامه گاهي ضروري است كه با خودمان با صداي بلند صحبت كنيم. اين كار به مصمم بودن فرد، كمك وافري مي‌كند. در اين مورد نبايد از اين كه ديگران درباره ما چه فكر مي‌كنند، نگران باشيم. آنچه اهميت دارد اين است كه نقش خودمان را در زندگي به خودمان نشان دهيم و از ثابت قدم بودن خويش به اندازه كافي لذت ببريم. با صداي بلند صحبت كردن با خود، بهتر مي‌توانيم به جنبه‌هاي مثبت و منفي كاري كه پيش‌رو داريم پي ببريم. به علاوه گاهي ضروري است كه براي استحكام بخشيدن به تصميم خويش با صداي بلند بر سر خود فرياد بزنيم كه تو مي‌تواني و بايد اين كار را بكني.

8- دعا و با خدا خلوت كردن: خوشبختانه در جامعه مذهبي ما برقراري ارتباط با خدا و راز و نياز با او بخشي از زندگي و يا شايد همه زندگي را تشكيل مي‌دهد. براي ارزيابي جنبه‌هاي مثبت و منفي كاري كه در دست داريم، مي‌توانيم به خداوند رو كنيم. در اين صورت با وجدان مذهبي، سالم‌تر و راحت‌تر جنبه‌هايي كه براي ما خوشايند نيست را به ياد مي‌آوريم. به علاوه بعد از تصميم‌گيري با تكيه بر دعا و مدد خواستن از ذات باري تعالي در تصميم خويش استوارتر خواهيم بود.

9- ضبط كردن صداي خود: در صورتي كه به ارزشيابي دقيق و عميق‌تر از فعاليت و برنامه كنترل شده علاقه‌مند باشيم، هنوز روش‌هاي ديگري نيز وجود دارد كه مي‌تواند به ما كمك كند. در پايان يك روز فعاليت و يا بعد از اجراي بخشي از برنامه كنترل شده مي‌توانيم درباره جنبه‌هاي مضر و مفيد اين كار و نارسائي‌هايي كه در حين انجام كار با آن مواجه شده‌ايم، با خودمان صحبت كنيم و در عين حال با استفاده از يك ضبط صوت، صداي خويش را ضبط كرده و به آن گوش كنيم. اين امر فرصت بيشتر و نگاه دقيق‌تري را براي ارزشيابي در اختيار ما قرار مي‌دهد.

10- صحبت كردن با دوستان: گاهي لازم است براي كنترل برنامه با يكي از دوستان و يا نزديكان درباره تصميمي كه اتخاذ كرده‌ايم به گفتگو بپردازيم. در اين حالت نه تنها از نقطه نظرات ديگران درباره جنبه‌هاي مثبت و منفي كار با خبر مي‌شويم، بلكه براي حفظ موقعيت اجتماعي خويش در اجراي برنامه ثابت قدم‌تر نيز مي‌گرديم.

اين‌ها گام‌هايي است كه اگر شما بخواهيد بر روي برنامه‌هاي شخصي خود كنترلي را اعمال كنيد، مي‌تواند به شما كمك كند. در طي خواندن اين مقاله كداميك از سستي‌ها در اجراي برنامه‌ها و كارهاي شخصي به يادتان آمده است؟ آيا به يادداشت كردن آن مبادرت خواهيد ورزيد؟ كداميك از كارهاي به تأخير افتاده را براي آزمايش خويش در جهت اعمال كنترل بر برنامه‌هاي شخصي مي‌خواهيد سرآغاز قرار دهيد؟ فكر مي‌كنيد، اگر به كنترل برنامه‌هاي شخصي و ايجاد عادات دائمي در خويش بپردازيم، تا چه حد در وقت صرفه‌جويي خواهد شد؟ آيا در اين صورت اين امكان وجود دارد كه با مشكل اضافه وقت مواجه شويم؟ در صورت علاقه‌مندي به داشتن پاسخ براي اين سوالات لطفاً يك بار ديگر اين مقاله را با انگيزه اعمال كنترل بر كارهاي شخصي، مرور و يادداشت‌برداري كنيد.